چاقی و اضافهوزن در افراد مبتلا به دیابت موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود، زیرا میتواند کنترل قند خون را دشوارتر کند و خطر بروز عوارض را افزایش دهد. یکی از مؤثرترین راهها برای مدیریت وزن، اصلاح سبک زندگی، کاهش اصولی کالری دریافتی و داشتن فعالیت بدنی منظم است.
اضافهوزن هم در دیابت نوع ۱ و هم در دیابت نوع ۲ اهمیت دارد. بعضی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ ممکن است در اثر برخی روشهای درمانی با انسولین دچار افزایش وزن شوند، در حالی که بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ از ابتدا اضافهوزن یا چاقی دارند. از طرفی، اضافهوزن خود یکی از عوامل مهم افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ محسوب میشود؛ به همین دلیل، کاهش وزن اصولی میتواند بخش مهمی از مدیریت دیابت و حفظ سلامت عمومی باشد.
یکی از روشهای پیشنهادی برای انتخاب تغذیه مناسب، پیروی از الگوی غذایی متناسب با گروه خونی هر فرد است.
اگر به دیابت مبتلا هستید، اضافه وزن احتمال ابتلا به این موارد را نیز در شما افزایش میدهد:
- فشار خون بالا
- بیماری عروق کرونر
پس کاهش وزن خواص سلامتی بسیاری دارد.
افرادی که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند با کاهش ۵ درصد از وزن خود، میتوانند قند خون خود را بهبود بخشند.
کاهش وزن باعث میشود تا:
- بدن بتواند از انسولین خود بهتر بهره ببرد.
- نیاز بدن به قرصها برای درمان دیابت کمتر میشود.
- کلسترول خون بهبود مییابد.
- خطر بیماریهای قلبی کاهش مییابد.
- فشار خون نیز کاهش مییابد.
اما کاهش وزن و حفظ تناسب اندام کار بسیار دشواری است. پس بهترین راه چیست؟ اگر دیابت دارید چگونه وزن کم کنید؟
دیابت و کاهش وزن
کاهش وزن در افراد مبتلا به دیابت باید اصولی و تدریجی باشد تا هم به کنترل بهتر قند خون کمک کند و هم بدن دچار کمبودهای تغذیهای نشود. مهمترین نکته، ایجاد تعادل بین میزان کالری دریافتی، نوع کربوهیدراتها و فعالیت بدنی است.
- یکی از مؤثرترین روشها، کاهش کالری دریافتی و ورزش کردن است.
- حتی اگر دیابت ندارید، رژیم غذایی بخش مهمی از کنترل قند خون محسوب میشود.
- افراد مبتلا به دیابت باید از میزان کالری دریافتی خود مطمئن باشند و آن را مدیریت کنند.
- در زمان کاهش وزن، همچنان به توصیههای تغذیهای مخصوص دیابت پایبند بمانید.
- کربوهیدراتها و قندها را بهطور مساوی در طول روز مصرف کنید.
حمایت های خانواده را دست کم نگیرید: اگر اعضای خانواده غذایی سالم درست کنند تا این که غذاها با کالری بالا آماده کنند بسیار متفاوت خواهد بود.
در نهایت، هدف از کاهش وزن در دیابت فقط کم شدن عدد روی ترازو نیست؛ بلکه بهتر شدن کنترل قند خون، کاهش فشار روی بدن و رسیدن به یک سبک زندگی سالمتر و قابلادامه اهمیت بیشتری دارد. روی کاهش وزن چشمگیر تمرکز نکنید. روی ورزش تمرکز کنید و کاهش وزن نیم تا یک کیلو را در نظر بگیرید.
استراتژی برای کنترل وزن برای افراد دیابتی: قدم به قدم پیش بروید
تغییرات را به آرامی و مطمئن ایجاد کنید
سعی نکنید تغییراتی سریع و بدون هدف ایجاد کنید.مثلا اگر عادت به مصرف شیر پر چرب داشتید، اکنون از شیر ۲ درصد و کم کم شیر یک درصد با چربی کم ادامه دهید.
آرام غذا بخورید
حدود ۲۰ دقیقه طول میکشد تا مغز متوجه سیری معده شود. بنابراین، آرام غذا خوردن به شما کمک میکند با غذای کمتری احساس سیری کنید.
روزانه سه وعده غذا را میل کنید
وعدههای غذایی خود را حذف نکنید. حتماً از رویکرد «یا همه چیز را بخور یا هیچ چیز را نخور» دوری کنید. زیرا هم خطرناک است و نیز بر قند خون تأثیر خواهد داشت. بهترین روش این است که می توانید بر اساس کتاب مبارزه با دیابت با علم گروه خونی تغذیه خودتون رو اصلاح و دنبال کنید.
پیشرفت خود را ثبت کنید
زیرا باعث میشود تا با انگیزه تر ادامه دهید. پس اعتماد بنفس بالاتری خواهید داشت و به ادامه تغییرات جهت کاهش وزن به شما کمک خواهد کرد.
محصولات سلامتمحور OAB میتوانند انتخابی مناسب برای برنامه غذایی افراد مبتلا به دیابت باشند؛ برای بررسی و خرید این محصولات میتوانید به oab.ir مراجعه کنید.
دلیل غذاخوردن خود را تشخیص دهید
از عوامل آن میتواند استرس، عادت، نگرانی، خوشحالی، احساس خستگی و کلافه شدن باشد. این غذاخوردن را با موارد دیگری که بتوانند جایگزین خوبی باشند پر کنید. زیرا باعث پرخوری و افزایش دریافت کالری میشود.
نیازی نیست کامل باشید
نیازی نیست که الگوی غذایی خودتان را کاملا تغییر دهید. گهگاهی غذاهای پرچرب بخوید اما دقت کنید که دست از ادامه رژیم سالم بر ندارید و آن را ادامه دهید.
دیابت معمولاً باعث افزایش قند در خون میشود که میتواند به مشکلات جدی سلامت منجر شود. اگر چه اغلب افراد دیابت را با افزایش وزن مرتبط میدانند، اما این وضعیت میتواند باعث کاهش وزن نیز شود. دستیابی و حفظ وزن مناسب آسان نیست، اما میتواند یک هدف برای افراد مبتلا به دیابت باشد.
مصرف مواد غذایی سرشار از کالری سالم:
نکته کلیدی این است که غذاهای غنی از مواد مغذی را به جای غذاهای شیرین و چرب برای جلوگیری از آسیب رساندن به سلامتی انتخاب کنید. غذاهای پرکالری که غنی از مواد مغذی هستند عبارتند از: آجیلها، دانهها مانند دانه کامل جو دوسر، آووکادو، کره بادام زمینی و نارگیل.
برای کاهش وزن، کم کردن مصرف چربیها میتواند به کاهش کالری دریافتی و کنترل بهتر کلسترول کمک کند. مطالعات نشان دادهاند رژیمهای حاوی کربوهیدرات مناسب یا چربیهای غیراشباع سالم، علاوه بر کاهش وزن و قند خون، میتوانند اثر بهتری بر کلسترول داشته باشند.
اگر هنگام مصرف انسولین دچار اضافهوزن شدهاید، نباید خودسرانه مصرف آن را قطع کنید. در برخی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، مصرف متفورمین همراه با انسولین میتواند به کنترل بهتر وزن کمک کند. برای کاهش وزن و هرگونه تغییر در دارو یا برنامه ورزشی، حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
سوالات متداول:
افراد دیابتی چطور وزن کم کنن؟
بهترین روش، کاهش وزن تدریجی با اصلاح سبک زندگی، کنترل کالری دریافتی و فعالیت بدنی منظم است. رژیمهای خیلی سخت یا حذف وعدههای غذایی میتونن کنترل قند خون رو دشوارتر کنن.
کاهش وزن واقعاً به کنترل دیابت کمک میکنه؟
بله، حتی کاهش مقدار کمی از وزن در افراد دارای اضافهوزن میتونه به بهبود کنترل قند خون، فشار خون و بعضی عوامل خطر قلبی کمک کنه.
فرد دیابتی باید کربوهیدرات رو کاملاً حذف کنه؟
نه. معمولاً حذف کامل کربوهیدرات لازم نیست؛ مهمتر اینه که مقدار و نوع کربوهیدرات کنترل بشه و مصرف اون در طول روز متعادل باشه. از بهترین روشها پیروی از تغذیه مناسب گروه خونیتون هست.
حذف وعده غذایی برای لاغری در دیابت خوبه؟
معمولاً نه. حذف وعدهها میتونه باعث نوسان قند خون و گرسنگی شدیدتر بشه. بهتره وعدهها منظم و متناسب با برنامه غذایی فرد مصرف بشن.
ورزش برای کاهش وزن در دیابت چقدر مهمه؟
خیلی مهمه. فعالیت بدنی منظم علاوه بر کمک به کنترل وزن، میتونه حساسیت بدن به انسولین رو بهتر کنه و در کنترل قند خون مؤثر باشه.
