آلرژی چشم

آلرژی و حساسیت چشمی: علائم، دلایل و درمان

آلرژی چشمی واکنشی است که باعث قرمزی، خارش و پف کردن چشم‌ها می‌شود. این حالت زمانی رخ می‌دهد که چشم نسبت به موادی که اغلب بی‌ضرر هستند (مانند گرد و غبار یا گرده گیاهان) حساسیت نشان می‌دهد. جالب است بدانید که آلرژی چشمی اغلب زمینه ارثی دارد.

علائم شایع آلرژی چشمی

آلرژی چشم می‌تواند به تنهایی یا همراه با آلرژی بینی (عطسه، سرفه) و آلرژی پوستی رخ دهد. مهم‌ترین علائم عبارتند از:

• قرمزی چشم یا پلک داخلی
• خارش شدید و مداوم
• اشک‌ریزش و آبریزش چشم
• تاری دید و احساس سوزش
• ورم پلک و پف کردن اطراف چشم
• حساسیت به نور

چرا چشم‌ها قرمز و پرآب می‌شوند؟

1. واکنشی هیستامینی: وقتی چشم در معرض مواد آلرژی‌زا (آلرژن) قرار می‌گیرد، سلول‌های «ماست‌سل» در چشم ماده‌ای به نام هیستامین آزاد می‌کنند. این ماده باعث گشاد شدن عروق (قرمزی)، خارش و آبریزش می‌شود.
2. پارادوکس خشکی چشم: گاهی اوقات علت آبریزش چشم، آلرژی نیست بلکه خشکی چشم است! وقتی چشم بیش از حد خشک می‌شود، برای جبران آن، به صورت واکنشی اشکِ آبکیِ زیادی تولید می‌کند.

محرک‌های اصلی (آلرژن‌ها)

• عوامل محیطی: گرده گل‌ها، درختان و چمن (به خصوص در فصل بهار).
• عوامل داخلی: گرد و غبار منزل، کپک‌ها و ذرات بدن حیوانات خانگی.
• سایر موارد: مواد آرایشی، برخی قطره‌های چشمی یا نیش حشرات.

مراقبت‌های خانگی و پیشگیری

❌ هشدار مهم: چشمان خود را نمالید!
مالیدن چشم‌ها وضعیت را بدتر می‌کند. این کار باعث می‌شود سلول‌ها هیستامین بیشتری آزاد کنند و خارش شدیدتر شود. همچنین خطر عفونت را افزایش می‌دهد.

• دوری از عوامل محرک: زمانی که گرده گیاهان در هوا زیاد است، در خانه بمانید، پنجره‌ها را ببندید و از تهویه مطبوع استفاده کنید.
• استفاده از عینک: اگر مجبورید بیرون بروید، حتماً عینک آفتابی بزنید تا مانع ورود گرده‌ها به چشم شود.
• کمپرس سرد: قرار دادن کمپرس سرد روی چشم‌ها به کاهش ورم و خارش کمک می‌کند.
• شستشو: دست‌ها و صورت خود را مرتب بشویید تا مواد آلرژی‌زا پاک شوند.

آلرژی چشم و لنزهای تماسی

حتی اگر قبلاً مشکلی نداشته‌اید، ممکن است در فصل آلرژی با لنز احساس ناراحتی کنید:

• مواد آلرژی‌زا به سطح لنز می‌چسبند و باعث تحریک مداوم می‌شوند.
• برخی قطره‌های ضد آلرژی می‌توانند باعث تغییر رنگ یا تخریب لنز شوند.
• راه حل: در دوران آلرژی، بهتر است از عینک استفاده کنید یا به سراغ لنزهای یکبار مصرف روزانه بروید تا هر روز لنز آلوده را دور بیندازید.

درمان‌های دارویی

اگر پیشگیری مؤثر نبود، پزشک ممکن است درمان‌های زیر را پیشنهاد کند:

۱. قطره‌های چشمی

• اشک مصنوعی (Eye Wash): برای شستشوی مواد آلرژی‌زا از چشم.
• آنتی‌هیستامین‌ها: برای کاهش خارش و تورم.
• ضد احتقان (Decongestant): برای کاهش قرمزی چشم. (هشدار: مصرف طولانی‌مدت این قطره‌ها می‌تواند قرمزی را بدتر کند، حتماً تحت نظر پزشک مصرف شود).
• ثابت‌کننده‌های جدار سلولی (Mast Cell Stabilizers): برای جلوگیری از آزاد شدن هیستامین.

۲. داروهای خوراکی

قرص‌های آنتی‌هیستامین می‌توانند خارش را کنترل کنند اما ممکن است باعث خشکی چشم یا خواب‌آلودگی شوند.

۳. ایمن‌سازی (واکسن آلرژی)

اگر داروها مؤثر نباشند، متخصص آلرژی ممکن است تزریق مقادیر بسیار کمِ ماده آلرژی‌زا را شروع کند تا بدن به مرور زمان نسبت به آن ایمن شود.