کربوهیدرات و دیابت

رابطه مصرف کربوهیدرات و دیابت را در این مطلب ارائه می‌کنیم.

کربوهیدرات یکی از منابع بسیار مهم انرژی برای بدن است. کربوهیدرات در مواد غذایی طبیعی و ارگانیک و همچنین حاوی نشاسته به فراوانی یافت می‌شود. از این مواد غذایی می‌توان به غلات کامل مثل کینوا، جو دوسر و دانه چیا، سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات و محصولات لبنی اشاره کرد.

کربوهیدرات و دیابت

کربوهیدرات در بدن توسط سیستم گوارشی به قند تبدیل می‌شود. هنگامی که قند وارد جریان خون می‌شود، بدن هورمونی تحت عنوان “انسولین” ترشح می‌کند. انسولین کمک می‌کند تا قند تولید شده وارد سلول‌ها شود. هنگامی که سلول‌ها قند را جذب کردند، میزان قند خون کاهش می‌یابد.

افراد مبتلا به دیابت قادر به تولید انسولین نیستند یا بدن آن‌ها قادر به تحمل انسولین نیست پس، قند خون آن‌ها افزایش پیدا می‌کند.
بدن افراد مبتلا به دیابت نوع یک، قادر به تولید انسولین نیست بنابراین، به آن‌ها انسولین تزریق می‌شود تا مطمئن شوند که سلول ها قادر به دریافت قند مورد نیاز برای تأمین انرژی هستند.

بدن افراد مبتلا به دیابت نوع دو، نسبت به انسولین مقاومت نشان می‌دهد. آن‌ها به سختی می‌توانند انسولین کافی برای نگه داشتن قند خون در سطح طبیعی تولید کنند.
انجمن دیابت آمریکا پیشنهاد می‌کند در حدود ۴۵ تا ۶۰ گرم کربوهیدرات پیچیده در هر وعده غذایی مصرف شود. البته این امر به عواملی مانند جنسیت، وزن و میزان قند خون نیز بستگی دارد.

انواع کربوهیدرات:

سه نوع کربوهیدرات مختلف به شکل نشاسته، قند و فیبر وجود دارد. نشاسته کربوهیدرات پیچیده‌ای است که در سبزیجاتی مانند نخود، سیب زمینی و ذرت یافت می‌شود.

لوبیا و غلات کامل مانند کینوا و جو دوسر نیز، جزو کربوهیدرات‌های پیچیده به شمار می‌روند، از این رو برخلاف گندم که عامل ابتلا به دیابت است، این غلات سودمند (کینوا و جو دوسر) نه تنها از ابتلا به دیابت جلوگیری می‌کنند، بلکه باعث درمان دیابت نیز می‌شوند.

کربوهیدرات و دیابت

فیبر از گیاهان دریافت می‌شود و قابل هضم نیست. فیبر در مواد غذایی مثل سبزیجات، میوه، غلات کامل، آجیل و حبوبات یافت می‌شود.
قند کربوهیدراتی است که به سرعت جذب بدن می‌شود. قندهای طبیعی در میوه‌ها و شیر وجود دارد.

کربوهیدرات در سبزیجات غیر نشاسته‌ای نیز مانند خیار، قارچ، کاهو و فلفل وجود دارد اما، این سبزیجات کربوهیدرات کم‌تری دارند زیرا حاوی آب بیشتری هستند. به عنوان مثال، نصف فنجان خیار حدود دو گرم کربوهیدرات دارد.
نوع و مقدار کربوهیدرات در کاهش سطح قند خون بسیار تأثیرگذار است.

کربوهیدرات و دیابت – آیا مصرف برنج یا سبوس آن برای دیابت مفید است؟

برنج، دانه‌ای با کربوهیدرات بالا است، اما می‌تواند در وعده‌های غذایی در مقادیر مناسب گنجانده شود. یک سوم فنجان برنج حاوی حدود ۱۵ گرم کربوهیدرات است که یک سوم تا یک چهارم این مقدار برای یک وعده غذایی توصیه می‌شود. وعده‌های غذایی که شامل پروتئین و چربی باشند، باعث کاهش تأثیر برنج بر سطح قند خون می‌شوند. پس افراد دیابتی باید مصرف این گونه مواد غذایی را محدود کنند.

شاخصی به نام شاخص گلیسمی (GI) وجود دارد که می‌تواند سرعت هضم غذا به قند و جذب آن توسط جریان خون را اندازه‌گیری کند. غذاهای دارای گلیسمی بالا، میزان قند خون را به سرعت بالا می‌برند. برنج سفید GI بالاتری نسبت به برنج قهوه‌ای دارد.
پس توصیه می‌شود از سبوس جو دوسر و برنج قهوه‌ای در رژیم غذایی به خصوص غذای افراد دیابتی به جای برنج سفید استفاده شود.