اسفناج و خواص آن

اسفناج؛ ملکه سبزیجات و گنجینه مواد مغذی

اسفناج یکی از مغذی‌ترین سبزیجات با برگ‌های سبز تیره است که به دلیل داشتن طیف گسترده‌ای از ویتامین‌ها و مواد معدنی، جایگاه ویژه‌ای در رژیم‌های غذایی سالم دارد. طبیعت این گیاه از نظر طب سنتی ایران متعادل (یا کمی سرد) است. اسفناج منبع غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، محافظ استخوان‌ها و تأمین‌کننده سلامت قلب و سیستم گوارش محسوب می‌شود.

ارزش غذایی و ترکیبات حیاتی اسفناج

اسفناج سرشار از مواد مغذی است که از سبزیجات با برگ روشن بسیار بیشتر می‌باشد. ترکیبات اصلی آن عبارتند از:

• ویتامین‌ها: منبع غنی ویتامین A (لوتئین برای سلامت چشم)، ویتامین‌های گروه B (به‌ویژه B3 برای مقابله با بیماری پلاگر و B6)، ویتامین C، E و ویتامین K (ضروری برای لخته شدن خون).
• مواد معدنی: آهن (برای حمل اکسیژن در خون)، کلسیم، پتاسیم، منیزیم، روی، سلنیوم، منگنز، مس و ید.
• ترکیبات گیاهی: حاوی کلروفیل، کاروتن، اسیدهای چرب امگا ۳، فیبر و ماده‌ای به نام اسپیناسین که هضم غذا را تسریع می‌کند.

نکته کالری: یک فنجان اسفناج خام تنها ۷ کالری و یک فنجان پخته شده حدود ۴۰ کالری انرژی دارد.

خواص درمانی و سلامتی اسفناج

۱. پیشگیری از سرطان و تقویت ایمنی

تحقیقات نشان داده است که اسفناج به دلیل داشتن منیزیم و آنتی‌اکسیدان‌های قوی، جلوی پیشرفت سلول‌های سرطانی را می‌گیرد. مصرف آن به‌ویژه در پیشگیری از سرطان روده بزرگ، معده، پروستات، حنجره و رحم موثر است؛ مخصوصاً برای افرادی که به مصرف الکل و سیگار عادت دارند.

۲. سلامت قلب و عروق

اسفناج کلسترول خون را پایین می‌آورد. آنتی‌اکسیدان لوتئین موجود در آن مانع از گرفتگی رگ‌ها شده و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را کاهش می‌دهد. همچنین به دلیل داشتن پتاسیم، به کاهش فشار خون کمک می‌کند.

۳. پاکسازی گوارش و کاهش وزن

اسفناج مانند یک جارو روده بزرگ را تمیز کرده و یبوست را برطرف می‌کند. فیبر بالای آن باعث ایجاد احساس سیری طولانی‌مدت شده و برای لاغری و کاهش وزن بسیار مفید است. همچنین ترشحات لوزالمعده و معده را برای هضم بهتر افزایش می‌دهد.

۴. درمان کم‌خونی و تقویت عضلات

این گیاه بهترین دارو برای مبتلایان به کم‌خونی ناشی از فقر آهن است و تعداد گلبول‌های قرمز را افزایش می‌دهد. همچنین با کاهش اسیدیته خون، باعث تقویت عضلات و استخوان‌ها می‌شود.

۵. کاربرد در مشکلات تنفسی و اعصاب

اسفناج پخته برای رفع آسم، گرفتگی صدا و سرفه‌های خشک (به‌ویژه همراه با جو و روغن بادام) معجزه می‌کند. همچنین سبزی مفیدی برای تقویت اعصاب و درمان رعشه است.

کاربردهای زیبایی و بهداشتی

• رفع کک و مک: قرار دادن اسفناج پخته در روغن زیتون روی صورت به درمان لک‌ها کمک می‌کند.
• درمان گلو درد: غرغره آب اسفناج برای کاهش ورم و درد گلو بسیار مفید است.
• رفع بوی بد دهان: مصرف اسفناج خام یا پخته بوی نامطبوع دهان را از بین می‌برد.

نکات مهم در خرید و نگهداری

• اسفناج‌هایی با برگ‌های سبز پررنگ انتخاب کنید که زرد، پژمرده یا لزج نباشند.
• بهترین زمان خرید از ماه مارس تا اکتبر است.
• برای ماندگاری بیشتر، اسفناج را خشک کرده و در ظرف در بسته تا ۵ روز در یخچال نگهداری کنید.

⚠️ مضرات و موارد منع مصرف