بادام زمینی و خواص آن

بادام زمینی؛ گنجینه پروتئین و انرژی در دنیای حبوبات

بادام زمینی (Peanut) برخلاف باور عموم، از نظر گیاه‌شناسی در رده حبوباتی نظیر عدس و نخود قرار می‌گیرد، اما به دلیل غنای روغن و طعم مطبوع، در دسته دانه های روغنی و آجیل‌ها مصرف می‌شود. تحقیقات باستان‌شناسی نشان می‌دهد که برداشت این گیاه مقوی به بیش از ۷۶۰۰ سال پیش در پرو بازمی‌گردد. امروزه این دانه به دلیل داشتن بیش از ۳۰ نوع ماده مغذی ضروری، جایگاه ویژه‌ای در رژیم‌های غذایی سالم دارد.

ارزش تغذیه‌ای و آنالیز ترکیبات بادام زمینی

بادام زمینی منبع فوق‌العاده‌ای از انرژی و مواد معدنی است. در هر ۱۰۰ گرم بادام زمینی مواد زیر یافت می‌شود:

• پروتئین (۲۵ گرم): دارای بیشترین مقدار پروتئین در بین مغزها؛ گزینه‌ای عالی برای رشد کودکان و ورزشکاران.
• کربوهیدرات (۱۶ گرم) و چربی (۵۰ گرم): چربی‌های موجود عمدتاً از نوع غیراشباع و مفید برای بدن هستند.
• ویتامین B3 (نیاسین): حاوی ۱۱۲ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم؛ که باعث افزایش کلسترول خوب (HDL) و پیشگیری از آلزایمر می‌شود.
• ویتامین E: آنتی‌اکسیدانی قدرتمند که غشای سلولی و پوست را در برابر رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند.
• فیبر: تأمین‌کننده ۹٪ از نیاز روزانه بدن (در هر ۲۸ گرم).

خواص درمانی و فواید سلامتی

۱. سلامت قلب و مبارزه با سرطان

بادام زمینی حاوی رسوراترول است، ماده‌ای که به طور مستقیم با پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی و انواع سرطان مقابله می‌کند. همچنین وجود کوآنزیم Q10 در این دانه (مشابه ماهی‌های روغنی و اسفناج) به تولید انرژی درون سلولی و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند.

۲. سلامت مغز و اعصاب

به دلیل دارا بودن خانواده ویتامین B کمپلکس (B6، نیاسین، فولات و ریبوفلاوین)، بادام زمینی جریان خون در مغز را بهبود بخشیده و به حفظ سلامت اعصاب کمک می‌کند. همچنین منیزیم موجود در آن، از گرفتگی‌های عضلانی جلوگیری می‌نماید.

۳. سلامت پوست و افزایش شیر مادر

آنتی‌اکسیدان‌های موجود در بادام زمینی فرآیند پیری پوست را به تأخیر می‌اندازند. علاوه بر این، مصرف آن در دوران شیردهی می‌تواند به افزایش میزان شیر مادران کمک کند.

محصولات حاصل از بادام زمینی

• کره بادام زمینی: معمولاً از ۹۰٪ بادام زمینی تهیه شده و منبع عالی پروتئین است.
• روغن بادام زمینی: حاوی پیوندهای دوگانه است که نسبت به روغن‌های کاملاً اشباع برتری دارد، اما به دلیل اسیدهای چرب خاص، برای افراد دارای کلسترول بالا باید با احتیاط مصرف شود.
• آرد بادام زمینی: فاقد گلوتن و دارای عطر مطبوع؛ اما برای بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید توصیه نمی‌شود.
• بادام زمینی آب‌پز و بو داده: روش‌های مصرف متداولی که در فرهنگ‌های مختلف از غرب آفریقا تا آسیا طرفداران زیادی دارد.

مضرات و هشدارهای مهم

۱. حساسیت و آلرژی شدید

۲. آلودگی به افلاتوکسین

بادام زمینی و محصولات آن (به‌ویژه کره بادام زمینی) مستعد آلودگی به قارچ سمی افلاتوکسین هستند؛ لذا باید از برندهای معتبر و دارای استانداردهای بهداشتی تهیه شوند.